DÒNG SUỐI THƠ TÌNH LU HÀ
(dongsuoithotinhluha.blogspot.com)
Thật may mắn cho cuộc đời thi nhân là tự mình xuất bản thơ văn trên mạng lưới thông tin toàn cầu. Để tránh thơ văn khỏi bị thất lạc nên tôi có gửi cho một vài người bạn thân quen tin tưởng tất cả sáng tác của tôi vào USB file theo dạng for documents ( Textdateien ). Xin lưu ý cho: “Lu Hà là nam nhân chứ không phải là nữ nhân”
Chủ trương của tôi là quang vinh tiếng Việt, cổ võ tinh thần
dân tộc uống nước nhớ nguồn. Chinh Phụ Ngâm do Đặng Trần Côn sáng tác hoàn toàn
bằng chữ Hán Việt nghĩa là viết chữ Tàu nhưng đọc theo giọng Việt phát âm hoàn
toàn khác hẳn với người Tàu, không giống như ngày nay học chữ Anh, Pháp, Đức
vân vân và vân vân thì phải viết và phát âm hoàn toàn giống họ. Bà Đoàn Thị Điểm
và ông Phan Huy Ích nghe nói là hai tác giả bản dịch Chinh Phụ Ngâm ra tiếng Việt
bằng chữ Nôm theo thể thơ song thất lục bát hai người đó sống và chết cách nhau
khoảng 70 năm. Bà Đoàn Thị Điểm thế hệ trước, còn ông Phan Huy Ích thế hệ đàn
em sinh sau.
Nghệ sĩ Thu Hà đã ngâm video số 7, cũng là video cuối cùng
tập thơ Hồng Nhan Bạc Mệnh. Video này dài nhất và cũng là video nghe mà lâm ly
não nuột lòng người. Con gái Việt Nam bây giờ được tự do yêu đương không phải
chịu cảnh cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, cảnh làm lẽ mọn, hay cống tiến cho triều
đình để làm cung nữ thị tỳ nô dịch nữa. Nhưng nạn tảo hôn, gả bán lấy chồng Đài
Loan, Trung Hoa, Nam Hàn hay theo đường dây buôn người làm gái mãi dâm còn là vấn
nạn của xã hội. Thôi chuyện nay tôi không bàn nhiều, vì các bạn còn biết nhiều.
Tôi bàn về câu chuyện xưa cách chúng ta gần 300 năm về cảnh ngộ của cuộc đời
cung nữ mà thi sĩ Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều đã viết bằng thể thơ song thất lục
bát với tên gọi: Cung Oán Ngâm Khuc.
Video số 6 này Thu Hà ngâm thật là tuyệt vời. Đoạn Hồng
Nhan Bạc Mệnh này dài 60 câu tôi nghe không thấy chán, càng nghe càng ham vì
các câu thơ bìu ríu tha thiết quấn quít nhau vần điệu rất khít. Theo tôi có thể
nói là chỉn chu về thanh luật lục bát. Nên tôi thích thú quá mà gõ luôn một
tràng liên thanh cũng thơ lục bát tặng nghệ sĩ Thu Hà.
Không biết cái tai nghe của mọi người thế
nào? Chứ công bằng thẳng thắn mà nói tôi nghe nghệ sĩ Thu Hà ngâm đoạn video số
5 này mà thấy lâm ly sầu thảm vô cùng. Tôi xin khẳng định một điều chắc chắn
tai tôi không phải là loại tai trâu, cũng biết thưởng thức âm nhạc mà thương
cho cuộc đời nàng cung nữ ngày xưa đầy bất hạnh oan trái khổ đau. Nàng chỉ là một
thứ nô lệ tình dục, để thoả mãn những cơn dục vọng điên cuồng thú tính của bọn
vua chúa quan quyền chứ có hay ho gì cái danh hiệu cung nữ vợ lẽ của vua.
Thật là hồi hộp, tôi nín thở lắng nghe
Thu Hà diễn ngâm video số 4 bài thơ dài như một bản trường bi ai ca của tôi.
Tôi viết hoàn toàn bằng lục bát, bằng hơi thở của dân tộc Việt từ thời xa xưa
manh nha từ các dân tộc Mường,Nùng,
Chàm vân vân đã hát những bài ca dao rồi biến hóa dần thành thơ lục bát, những
bản tình ca du dương ngấm vào máu thịt trải qua bao thế kỷ lầm than vận nước nổi
trôi mà nghệ thuật hóa thành thể thơ lục bát điêu luyện tinh xảo về ý và vần điệu
một cách lo rich thanh luật cao như ngày nay. Thật khôi hài cho những kẻ mài
dùi khinh sử chuyên học chữ nho chỉ đề cao thơ đường luật của Tàu mà nô lệ hóa
về văn hóa Khổng Khưu, coi thường vốn văn hóa tinh hoa của dân tộc mình, coi
thường lục bát nôm na quê mùa. Lục bát tuy sinh sau đẻ muộn hơn song thất lục
bát, nhưng sức sống trường tồn của thể loại này dẻo dai phải nói là cao hơn
song thất lục bát. Song thất lục bát có nguy cơ bị thất lạc trong dân gian may
thay lại được hồi sinh trở lại. Tôi cũng rất đắm đuối say xưa với thể thơ song
thất lục bát và với tôi hai thể này tôi quen dùng như hai thanh bảo kiếm thơ
ca. Hồi mới đầu làm thơ, tôi rất thích làm thơ đường luật và thơ 7 chữ theo lối
tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ để tả tình và cả 8 chữ 5 chữ nữa.
Bây giờ thì rất ít khi làm, và chỉ trau chuốt cho thơ lục bát.
Trước hết xin cảm tạ nghệ sĩ Thu Hà đã
ngâm video số 3 tuyệt vời lắm. Đây là một đoạn thơ hơi khó hiểu, mặc dù tôi đã
cảm xúc ra thơ lục bát ngôn ngữ thuần Việt. Còn theo bản song thất lục bát của
cụ Nguyễn Gia Thiều tôi tin thiên hạ rất ít người hiểu nổi. Trừ những bậc tinh
hoa cổ học, chữ nghĩa giắt đầy mình. Nên thơ cụ Nguyễn Gia Thiều làm ra theo
tôi nghĩ rất điêu luyện tuyệt phẩm nhưng tiếc thay rất ít người ngâm thơ Cung
Oán Ngâm Khúc. Tôi mới chỉ nghe Hồng Vân ngâm bài này rất lâu từ bản song thất
lục bát. Nghệ sĩ Hồng Vân ngâm thành 8 chương đoạn hoàn toàn chỉ ngâm không có
video làm nền làm cảnh.
Tôi sẽ viết bình giảng đoạn video này về
nội dung giải nghĩa từng câu chữ lục bát. Cụ Ôn Như Hầu không may mắn được như
Lu Hà là còn có mạng Internet để giải nghĩa thơ mình làm ra. Gần 3 thế kỷ nay hiếm
hoi mới có một người ngâm. Hy vọng sau khi đọc xong bình giảng mọi
người mới vỡ lẽ ra nhiều điều tưởng là rắc rối trong bài thơ lục bát của tôi
hóa ra lại rất đơn giản dễ hiểu.
Cám ơn nghệ sĩ Trần Thu Hà đã ngâm thơ lục
bát dài. Bài trường ca ai oán khổ não của tôi với nhan đề “Hồng Nhan Bạc Mệnh“
tả về cảnh ngộ đời một người cung nữ tài sắc vẹn toàn, lúc đầu được vua chúa
yêu rất sủng ái sau bị bỏ rơi, ghẻ lạnh. Tôi đã cảm xúc phỏng theo bài thơ song
thất lục bát dài của thi sĩ Nguyễn Gia Thiều có tên gọi là “Cung Óan Ngâm
Khúc“. Tiên sinh vốn dĩ là con trai củaquận chúa Quỳnh Liên cháu ngoại chúa Trịnh Hy Tô. Xuất thân một võ quan
được phong tới chức Ôn Như Hầu, ông lại rất giỏi tinh thông thanh luật làm thơ
đường luật và thơ song thất lục bát.